نظر كارشناسی جناب آقای مهندس سید محسن قاضی میر سعید

براساس محاسبات نجومی انجام شده، هلال ماه «شوال» در شامگاه چهارشنبه 29 رمضان المبارك 1426 هجری قمری مطابق با 11 آبان ماه 1384 هجری شمسی برابر با دوم نوامبر سال 2005 میلادی در هیچ نقطه‌ای از ایران حتی با پیشرفته‌ترین ابزار اپتیكی رویت نخواهد شد.

بر اساس محاسبات انجام شده در شامگاه چهارشنبه، هلال ماه شوال در قاره‌های اقیانوسیه، آسیا، اروپا و آفریقا - به جز منتهاالیه جنوب غربی این قاره ( كشور آفریقای جنوبی ) - و آمریكای شمالی حتی با ابزار اپتیكی رویت‌پذیر نخواهد بود.

این هلال در منتهاالیه جنوب غربی قاره آفریقا فقط در غرب كشور آفریقای جنوبی و در امریكای مركزی آن هم فقط در مركز و غرب آمریكای مركزی مثل كشورهای مكزیك، نیكاراگوئه، گواتمالا و هندوراس فقط با ابزار اپتیكی و در آمریكای جنوبی به جز شمال شرقی آن، با چشم غیر مسلح قابل رویت است .

طبق محاسبات، هلال ماه شوال 1426 در هیچ كشور اسلامی حتی با ابزاری مثل دوربین های دوچشمی و یا تلسكوپ قابل رویت نخواهد بود، بدیهی است كشورهایی كه روز سه شنبه 12 مهرماه را اول ماه مبارك رمضان اعلام كردند الزاما می‌بایستی حتی اگر ماه مبارك را 30 روزه در نظر گرفته باشند، چهارشنبه را پایان ماه اعلام كنند چون ماه قمری نمی‌تواند كمتر از 29 روز و یا بیشتر از 30 روز باشد و چهارشنبه برای این كشورها پایان ماه است .

نقشه رویت پذیری هلال شوال 1426 در شامگاه چهارشنبه 11 آبان 1384 ( 29 رمضان 1426 )

چرا در شامگاه چهارشنبه هلال ماه در ایران رویت نخواهد شد؟

لحظه مقارنه ماه و خورشید در ساعت 4 و 46 دقیقه و 26 ثانیه بامداد چهارشنبه به وقت رسمی ایران است؛ سن ماه تا لحظه غروب خورشید در پهنه ایران در شهرستان سرخس 11 ساعت و 32 دقیقه - كم ترین سن - و در شهرستان نفت شهر 12 ساعت و 40 دقیقه - بیشترین سن - می رسد كه این سن از ركورد جهانی رویت هلال ماه در لحظه غروب خورشید كه 11 ساعت و 20 دقیقه است بیشتر می باشد.

با وجود این، باید سایر مشخصه های مهم رویت هلال ماه را هم مد نظر قرار داد از جمله اینكه در نواحی شمال شرقی، شرق و جنوب شرق كشورمان هلال ماه یا قبل از خورشید غروب می‌كند و یا تقریبا همزمان با خورشید؛ در مناطق شمال و شمال غربی، مركزی، جنوب، جنوب غربی و غرب كشور هلال ماه یا همزمان با خورشید و یا چند دقیقه دیرتر غروب خواهد كرد، به عنوان مثال در بهترین مكان ممكن در ایران ( جزیره سیری) هلال ماه فقط 7 دقیقه و 1 ثانیه دیرتر از خورشید غروب خواهد كرد همچنین در نفت شهر در غرب كشور مدت مكث هلال 3 دقیقه و 5 ثانیه خواهد بود و این مكث بسیار كم یكی دیگر از دلایل بسیار مهم در اثبات رویت ناپذیری هلال ماه در غروب چهارشنبه می‌باشد.

از طرف دیگر، ارتفاع ماه با خورشید در بهترین منطقه كمتر از 1 درجه است و اگر بخواهیم مقدار دقیق آن را بگوییم حدود 37 دقیقه قوسی است، به تعبیر ساده تر این طور می توانیم تجسم كنیم كه قسمت تاریك ماه رو به كره زمین و قسمت روشن ماه پشت به كره زمین قرار دارد.

یكی از مشخصه‌های مهم رویت پذیری هلال ماه، محاسبه «جدایی زاویه‌یی ماه از خورشید» است؛ جدایی زاویه‌یی ماه از خورشید در بهترین مكان در ایران به 7 درجه هم نخواهد رسید ( كم ترین ركورد جهانی جدایی زاویه‌یی 5/7 درجه با چشم مسلح و با چشم غیر مسلح 2/9 درجه است )، در علم نجوم نظریه بسیار مهمی به نام «حد دانژون» وجود دارد كه توسط «اندره دانژون» - دانشمند معروف فرانسوی و یكی از مشهورترین دانشمندان مكانیك سماوی - مطرح شده است؛ دانژون می گوید اگر جدایی زاویه‌یی ماه از خورشید 7 درجه و یا كمتر از 7 درجه باشد اصلا هلالی تشكیل نمی شود تا نور آن به چشم زمینیان برسد؛ او معتقد است اگر جدایی زاویه‌یی ماه و خورشید حتی اگر 7 درجه باشد؛ پستی و بلندی های ماه بر سطح ماه سایه می اندازند و مانع از تشكیل هلال می شوند؛ این نظریه تا به امروز به عنوان یك اصل قابل قبول و علمی مد نظر اكثر دانشمندان قرار گرفته و حتی بعضی از دانشمندان این حد را حدود 5/7 درجه می دانند ؛ در صورتی كه طبق محاسبات انجام شده در تمام پهنه ایران جدایی زاویه‌یی حتی به 7 درجه هم نخواهد رسید.

یكی دیگر از مشخصه های مهم رویت هلال ماه، محاسبه طول كمان ماه است. در بهترین مكان رویت در ایران، طول كمان تشكیل شده در ایران خیلی كم است ( كم تر از 10 درجه)، در صورتی كه كمترین طول كمان رویت شده در جهان آنهم با ابزار اپتیكی قوی، حدود 60 تا 70 درجه است.

علاوه بر چهار دلیل علمی یاد شده كه از شروط رویت پذیری هلال ماه هستند می‌توان دها دلیل علمی دیگر را هم اضافه كرد كه گواهی بر رویت ناپذیری هلال ماه شوال در شامگاه چهارشنبه 11 آبان ماه 1384 مطابق با 29 رمضان المبارك 1426 باشد؛ لذا هلال ماه شوال در شامگاه پنج شنبه 12 آبان ماه 1384 مطابق با 30 رمضان المبارك 1426 هجری قمری با درخشندگی زیاد اما با ارتفاعی نه چندان بالا در پهنه ایران دیده خواهد شد .

مقارنه ماه و خورشید برای هلال شوال 1426 در ساعت 04:54 بامداد روز چهارشنبه 11 آبان 1384 برابر با 29 رمضان 1426 به وقت رسمی ایران روی خواهد داد. در شامگاه همین روز حتی در مناطق غربی و جنوب غربی ایران ، جدائی زاویه ای ماه و خورشید به حد نظری آندره دانژان نمی رسد که هلال شکل گرفته و قابل رویت باشد. سایر پارامترهای موثر در رویت هلال نیز بسیار ضعیفتر از رکوردهای معتبر جهانی هستند. مختصات هلال شوال در شامگاه چهارشنبه 11 آبان در 9 نقطه شاخص ایران بشرح زیر است :

   از آنجا كه هلال ماه در هیچیك از این نقاط قابل رویت نیست بنابراین نتیجه می گیریم هلال شوال در شامگاه این روز كه كل پهنه ایران قابل رویت ( با چشم مسلح و غیر مسلح ) نیست.

بررسی رویت پذیری این هلال با استفاده از معیار پروفسور یالوپ و معیار رصدخانه آفریقای جنوبی نشان می دهد که هلال شوال در شامگاه چهارشنبه 2 نوامبر ( 11 آبان ) در هیچیک از کشورهای اسلامی نیز قابل رویت نبوده و بخش های غربی کشور آفریقای جنوبی اولین مناطق کره زمین هستند که امکان رویت هلال با چشم مسلح در آن وجود دارد.

با توجه به اینکه هلال شوال 1426 در شامگاه چهارشنبه 29 رمضان در پهنه ایران قابل رویت نیست ، از ستاره شناسان آماتور کشور و رصدگران هلال ماه درخواست میشود در شامگاه چهارشنبه 11 آبان ماه با تمامی ابزار اپتیکی که در اختیار دارند به استهلال بپردازند. اهمیت این موضوع از آن جهت است که امکان دارد در شامگاه این روز گزارشهایی دال بر رویت شدن هلال شوال با چشم مسلح و یا غیر مسلح به ستاد استهلال و دفاتر مراجع عظام اعلام شود. در این صورت ، ارائه گزارش رصدگران حرفه ای هلال از نقاط مختلف کشور ، میتواند گواه و دلیل بسیار قاطع و محکمی برای رد این ادعاها باشد. لازم است رصدگران محترم بلافاصله پس از پایان رصد ، گزارش دقیق خود را به سرگروه ها ، دفتر ائمه محترم جمعه شهرستانها و ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبری مد ظله العالی ( از طریق شماره تلفنهای 66469897 – 6441419 – 6441326 – کد تهران 021 ) اطلاع دهند.

همچنین از رصدگران محترم ، بخصوص رصدگران مستقر در استانهای شمال کشور ( خراسان رضوی ، خراسان شمالی ، گلستان ، مازنداران ، گیلان ، اردبیل ، آذربایجان شرقی ، آذربایجان غربی و استانهای همجوار آنها ) درخواست میشود در شامگاه پنج شنبه 12 آبان برای رویت هلال با چشم غیر مسلح تلاش نمایند. رصد این هلال با چشم غیر مسلح دارای ارزش علمی ویژه ای است.